Trên đường ra pháp trường, bà mẹ chạy đến bên con, hỏi: trong thời gian ở tù, con có nợ nần ai không, để mẹ trả giúp. Một câu hỏi thật đời thường. Người mẹ không thể cứu con, nên bà muốn làm điều cuối cùng mình còn làm được: để con ra đi không vướng bận gì.
Con trai duy nhất
Anrê Trần Văn Trông sinh tại Kim Long, Phú Xuân, gần kinh thành Huế, trong một gia đình Công giáo. Năm sinh của anh được ghi khác nhau trong các tài liệu, có nơi ghi 1808, có nơi ghi 1814.
Cha anh mất sớm. Anh là con trai duy nhất. Từ nhỏ, anh đã phải làm nghề dệt tơ ở Thợ Đúc để phụ mẹ nuôi gia đình. Hai mẹ con nương tựa vào nhau.
Khoảng hai mươi tuổi, anh vào quân đội. Nhưng anh vẫn làm công việc quen thuộc: dệt lụa cho triều đình.
Mười ba người lính
Tháng 11 năm 1834, dưới triều Minh Mạng, binh lính có đạo bị gọi ra trình diện. Anh Trông cùng mười hai người lính khác bị giam ở Trấn Phủ vì không chịu bước qua thập giá.
Rồi tra tấn bắt đầu. Từng người, từng người một, mười hai người đồng đội lần lượt bước qua thập giá và được thả về.
Chỉ còn lại một mình anh Trông.
Thử nghĩ đến cảm giác ấy: nhìn từng người bạn bước qua, nhận tự do, ra về. Căn ngục vắng dần. Và anh ở lại một mình. Không ai cùng cầu nguyện, không ai cùng chịu đựng. Chỉ còn anh với Chúa.
Người mẹ trên đường ra pháp trường
Ngày 28 tháng 11 năm 1835, anh bị điệu ra pháp trường. Trên đường đi, mẹ anh chạy đến bên con. Bà hỏi:
"Thời gian ở tù con có nợ nần ai chăng, nếu có thì cho mẹ biết, mẹ sẽ trả hộ."
Người mẹ ấy đã một mình nuôi con từ khi chồng mất. Giờ bà sắp mất nốt đứa con trai duy nhất. Bà không khóc lóc van xin, không bắt con bỏ đạo. Bà chỉ muốn lo cho con đến tận phút cuối.
Anh Trông trả lời mẹ:
"Mạ đừng lo lắng, con không mắc nợ ai một điều gì cả; mạ an tâm, can đảm theo Chúa, con hứa luôn cầu nguyện cho mạ."
Chữ "mạ" rất Huế, rất thân thương. Một đứa con đang an ủi mẹ mình trước khi chết.
Chợ An Hòa
Anh Anrê Trông bị xử chém tại chợ An Hòa. Mẹ anh nhận thi hài con, dùng chính chiếc áo dài của mình bọc lấy xác con, rồi đưa về an táng tại nhà thờ Kim Long.
Anh được phong Chân phước ngày 27 tháng 5 năm 1900 và được tôn phong Hiển Thánh ngày 19 tháng 6 năm 1988. Ngày kính riêng của anh là 28 tháng 11.
Người mẹ
Câu chuyện của anh Trông là câu chuyện của hai mẹ con. Một người mẹ đã nuôi con một mình từ sớm, cùng con dệt từng tấm lụa. Rồi đến cuối cùng, cũng một mình bà lo việc chôn cất con, dùng áo mình bọc lấy con.
Có lẽ Đức Mẹ dưới chân thập giá năm xưa cũng như thế. Không thể cứu con, nhưng vẫn ở đó đến cùng, và ôm lấy con khi con được đưa xuống.
Với những người mẹ Công giáo hôm nay, bà mẹ Kim Long ấy là một tấm gương: yêu con không phải là giữ con lại cho mình, mà là đồng hành với con trên con đường con đã chọn, kể cả con đường thập giá.