Bản án đã có: xử giảo, giam chờ. Nhưng không ai biết ngày nào sẽ thi hành. Thầy Đường chờ, mười bốn tháng trời, với gông cùm, nóng rét, đói khát. Và giữa những ngày chờ đợi ấy, thầy viết cho một linh mục: con không còn mơ ước sự gì ở trần gian này nữa.
Đứa cháu của cha Thi
Phêrô Trương Văn Đường sinh năm 1808 tại Kẻ Sở, huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam, trong một gia đình nghèo. Chú của cậu là cha Phêrô Trương Văn Thi, một linh mục. Chính người chú đã giúp cậu đến nhà xứ An Tập, học chữ Nho, học tiếng Latinh.
Khoảng hai mươi sáu tuổi, anh trở thành thầy giảng, được sai đến giúp ở Bầu Nọ. Thầy dạy giáo lý cho những người đang chuẩn bị theo đạo, làm những công việc âm thầm hằng ngày để cộng đoàn sống được.
Học trò của cố Tân
Ở Bầu Nọ, thầy làm việc bên cạnh cha Jean-Charles Cornay, người Pháp, tên Việt là Tân.
Ngày 20 tháng 6 năm 1837, quân lính kéo đến vây Bầu Nọ để bắt cha Tân. Có người chỉ thầy Đường, nói thầy là học trò của cha. Thầy bị bắt, cùng với thầy Phaolô Nguyễn Văn Mỹ và cậu Phêrô Vũ Văn Truật, rồi bị giải về Sơn Tây.
Tháng 9 năm ấy, cha Tân bị xử lăng trì. Ba người học trò ở lại trong ngục.
Án giam chờ
Ngày 19 tháng 10 năm 1837, thầy bị kết án xử giảo, nhưng giam chờ, nghĩa là chưa biết ngày nào thi hành.
Mười bốn tháng. Gông trên cổ, xiềng dưới chân. Mùa hè nóng như nung, mùa đông rét cắt da. Cơm không đủ no. Và mỗi sáng thức dậy, không biết hôm nay có phải là ngày cuối cùng.
Có lẽ chờ đợi còn khó hơn chết.
Lá thư gửi cha Marette
Giữa những tháng ngày ấy, thầy viết thư cho cha Marette, một thừa sai mà thầy từng giúp việc:
"Nghĩ tới phúc trọng con sắp được, cửa thiên đàng đã gần kề, con không còn mơ ước sự gì ở trần gian này nữa."
Một người trẻ ba mươi tuổi, mà đã không còn ước mơ gì ở trần gian. Không phải vì thất vọng, mà vì đã nhìn thấy một điều lớn hơn. Thầy xin cha cầu nguyện cho mình, như một người con xin cha nâng đỡ.
Rạng sáng ngày 18 tháng 12 năm 1838
Rạng sáng ngày 18 tháng 12 năm 1838, sau khi được lãnh bí tích Hòa giải, thầy Phêrô Đường bị xử giảo, cùng với hai người bạn tù là thầy Mỹ và thầy Truật. Ba người cùng bị bắt một ngày, cùng chờ đợi mười bốn tháng, cùng ra đi một buổi sáng.
Thầy được phong Chân phước ngày 27 tháng 5 năm 1900 và được tôn phong Hiển Thánh ngày 19 tháng 6 năm 1988. Ngày kính riêng của thầy là 18 tháng 12.
Sự kiên nhẫn của đức tin
Có những thử thách đến nhanh, qua nhanh. Và có những thử thách kéo dài như vô tận. Thầy Đường đã sống thử thách thứ hai: mười bốn tháng chờ đợi, không biết ngày nào.
Trong những giai đoạn dài của đau khổ, bệnh tật, chờ đợi trong đời, chúng ta có thể học từ thầy Đường: hướng mắt về cửa thiên đàng. Khi lòng đã hướng về đó, những gì ở trần gian dù nặng nề đến mấy cũng trở nên nhẹ hơn.