Ban ngày, cha Khoa trốn trong nhà dân. Ban đêm, cha lặng lẽ đi thăm các họ đạo. Tám năm làm chánh xứ giữa thời cấm đạo, cha sống như một cái bóng, chỉ để giáo dân không thiếu các bí tích.
Người con thứ ba ở Thuận Nghĩa
Phêrô Vũ Đăng Khoa sinh năm 1790 tại làng Thuận Nghĩa, tỉnh Nghệ An. Cậu là con trai thứ ba trong gia đình, tính tình hiền lành, thông minh.
Cậu vào giúp việc các linh mục, rồi học ở chủng viện Vĩnh Trị, sau đó chuyển về nhà tràng Hướng Phương. Năm 1820, thầy chịu chức linh mục.
Chánh xứ Kinh Nhuận
Cha phục vụ nhiều xứ ở Ninh Bình, Nghệ An, Hà Tĩnh. Năm 1829, cha được bổ nhiệm làm chánh xứ Kinh Nhuận.
Rồi những năm cấm đạo đến. Cha phải ở nhờ nhà dân, đi thăm các họ vào ban đêm. Ban ngày im lặng, ban đêm lên đường. Qua những bờ ruộng tối, những con đường làng không ánh đèn, cha đi đến từng họ đạo để dâng lễ, giải tội, an ủi. Người ta nhớ cha là người hiền nhưng thẳng thắn.
Ngày 2 tháng 7 năm 1838
Ngày 2 tháng 7 năm 1838, cha bị bắt tại Lễ Sơn cùng hai người trẻ đi theo. Cả ba bị giải về Đồng Hới.
Quan tra hỏi cha về những linh mục khác, những nơi ẩn náu. Cha không khai một lời.
Nhưng một trong hai người trẻ đi cùng cha đã không chịu nổi đòn tra tấn. Anh khai ra chỗ ẩn của cha Pierre Dumoulin-Borie - Cao và những người khác. Nhiều người bị bắt theo.
Cha Khoa hẳn đau lòng lắm. Nhưng cha không trách người trẻ ấy. Ai có thể trách một người bị đánh đến không chịu nổi?
"Làm sao tôi có thể bỏ Chúa?"
Quan dụ cha bỏ đạo. Cha trả lời:
"Tôi là đạo trưởng, là chủ chăn, làm sao tôi có thể chối Chúa, làm sao tôi có thể bỏ Chúa?"
Một người chăn chiên mà bỏ Chúa, thì đàn chiên biết đi theo ai? Cha Khoa hiểu rằng mình không chỉ sống cho riêng mình.
Những người bạn tù
Trong ngục Đồng Hới, cha ở cùng cha Cao, cha Vinh Sơn Nguyễn Thế Điểm đã bảy mươi bảy tuổi, thầy giảng Phêrô Nguyễn Khắc Tự, ông trùm Antôn Nguyễn Hữu Quỳnh. Một nhóm nhỏ, một giám mục được bổ nhiệm, hai linh mục già, một thầy giảng, một ông trùm, cùng nhau cầu nguyện qua những tháng ngày chờ án.
Ngày 24 tháng 11 năm 1838
Ngày 24 tháng 11 năm 1838, dưới triều vua Minh Mạng, cha Phêrô Khoa bị xử giảo ngoài thành Đồng Hới, cùng ngày với cha Cao và cha Điểm.
Thi hài cha trải qua một hành trình dài: qua Mỹ Hương, qua Kẻ Gốm, rồi cuối cùng về lại Thuận Nghĩa, quê hương cha.
Cha được phong Chân phước ngày 27 tháng 5 năm 1900 và được tôn phong Hiển Thánh ngày 19 tháng 6 năm 1988. Ngày kính riêng của cha là 24 tháng 11.
Hiền mà thẳng
Cha Khoa là người hiền, nhưng không mềm yếu. Cha thẳng thắn, nhưng không cứng nhắc. Cha không khai ai, nhưng cũng không trách người đã khai.
Và cha đã về lại Thuận Nghĩa, sau một hành trình dài, như một người con đi xa trở về làng. Người mục tử từng đi trong đêm để tìm đàn chiên, cuối cùng được đàn chiên đưa về nhà.